سوابق علمی - اجرائی

سوابق تحصیلی

  • ثبت نشده فوق ليسانس

    معماری

    دانشگاه يزد

  • 1397دکتری تخصصی

    معماری

    دانشگاه شهيدبهشتي

مراتب علمی

  • مربي1391

    گروه آموزشی معماری

  • استاديار1397

    گروه آموزشی معماری

علاقه مندیها

رویدادها

مرتب سازی:

نمایش:

The impact of green space structure on physiological equivalent temperature index in open space

Davtalab Jamshid,Shahram Poor Deyhimi,Valentina Dessi,Mohammad Reza Hafezi,Morteza Adib
Netherlands , Urban Climate , Year : 2020 , Pages: 0-0, ISSN:2212-0955 Journal Paper

Abstract

Planting vegetation in urban areas can tilt the heat balance in favor of cooler temperatures. For this reason, studying the extension and intensity of the cooling effect of vegetation and the factors which can influence these two parameters is significant in open space design. In this regard, the purpose of the present study was to analyze the different thermal behaviors of green spaces at the micro scale and explain the reason of different extensions and intensities of the cooling effect in spaces which have vegetation. The region of Sistan (Zabol), situated east of Iran, was selected as the study area. Data analysis and study of the parameters affecting physiological equivalent temperature index indicated that the highest impact of green space on this index is related to air temperature and mean radiant temperature among all microclimatic parameters. It was revealed that in stations with vegetation, mean air temperature was lower by 1 °C, mean radiant temperature was lower by 6 °C and PET index was lower by 7 °C in comparison to stations without any vegetation. Analysis of the relation between PET and spatial variables which form the structure of green space, indicated that flooring type has a significant relation with physiological equivalent temperature.

اثر پوشش گیاهی بر تعدیل احساس گرمایی فضای باز منطقه سیستان

جمشید داوطلب ,شهرام پوردیهیمی,محمدرضا حافظی,مرتضی ادیب
ايران ، مطالعات معماری ایران ، سال : 2019 ، صفحات : 155-172، شاپا: 2252-0635 مقاله در مجله

چکیده

آسایش حرارتی در فضای باز مبحثی است که از حدود 1970 مطرح شده است و با توجه به تفاوت¬¬هایی که با آسایش حرارتی فضای بسته دارد باید بر اساس شاخص¬های مناسب خود مورد سنجش قرار گیرد. هم¬چنین ضرورت دارد که آسایش حرارتی فضای باز در هر منطقة جغرافیایی به صورت مستقل ارزیابی گردد. بنابراین، هدف از این پژوهش به¬طور کلی مطالعة شاخص¬های اندازه¬گیری آسایش حرارتی در فضای باز و تعیین مناسب¬ترین شاخص، و به¬طور خاص بررسی وضعیت احساس گرمایی در فضای باز در اقلیم گرم و خشک سیستان با توجه به شاخص¬ مناسب¬ و شناخت عوامل ساختاری مؤثر بر تعدیل شرایط آسایش حرارتی فضای باز می¬باشد. لذا جهت مطالعه، دو سایت متفاوت از لحاظ نوع و تراکم پوشش گیاهی، تراکم ساختمانی و پوشش کف در منطقة سیستان در نظر گرفته شد. کار میدانی در روزهایی از ماه¬های تیر و مرداد 1395 به عنوان نمایندة ایام گرم تابستان و طی روز با فاصلة زمانی 3 ساعت برای اندازه¬گیری تعیین گردید. مطالعه و بررسی پژوهش¬های پیشین در فضای باز نشان داد که شاخص «دمای معادل فیزیولوژیکی» (PET) مناسب¬ترین و متداول¬ترین شاخص برای ارزیابی آسایش حرارتی فضاهای باز به¬شمار می¬رود. طبق تحلیل¬ توصیفیِ سایت¬های منتخب به¬عنوان نمایندة فضاهای باز منطقة سیستان، میزان شاخص PET سایت شمارة 1 که صرفاً پوشش گیاهی و فاقد ساختمان است از سایت شمارة 2 که ترکیبی از پوشش گیاهی و ابنیه می¬باشد 5/1 درجة سانتی¬گراد کم¬تر می¬باشد و سایت شمارة 1 از شرایط آسایش بهتری برخوردار است. هم¬چنین مشخص شد که به¬طور کلی احساس گرمایی منطقة سیستان طی تابستان در وضعیت «خیلی داغ» قرار دارد و تنها در نقاطی که پوشش گیاهی سایه¬انداز و متراکم وجود داشته باشد، این وضعیت به احساس گرمایی «داغ» تعدیل می¬یابد. آنالیز استنباطی داده¬ها نیز نشان داد که بین شاخص PET و متغیرهای اقلیمیِ دمای هوا، رطوبت نسبی و میانگین دمای تابشی و عوامل ساختاریِ نوع گونة گیاهی و تراکم پوشش گیاهی رابطة معناداری وجود دارد؛ بدین نحو که در حالتی که پوشش گیاهی وجود ندارد، بیش¬ترین میزان PET، در نقاط دارای پوشش گیاهیِ تُنُک و بوته¬ای PET متوسط و در نقاط دارای پوشش گیاهیِ درختی و متراکم کم¬ترین میزان PET مشاهده شده است.

بررسی میزان اثر و نقش پوشش گیاهی بر متغیرهای تعیین کننده آسایش حرارتی فضای باز؛ مطالعه ی موردی: اقلیم گرم و خشک سیستان

جمشید داوطلب ,محمدرضا حافظی,مرتضی ادیب
ايران ، صفه ، سال : 2017 ، صفحات : 19-42، شاپا: 1683-870X مقاله در مجله

چکیده

فضای باز عرصه¬ای برای بسیاری از فعالیت¬های روزمره و بهبود شرایط زندگی در محیط¬های باز، یکی از مهم¬ترین موضوعات مورد بحث میان معماران و شهرسازان است. پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با توجه به ضرورت و نیاز روانی که انسان به حضور در فضاهای باز دارد و اهمیتی که در برقراری آسایش در این¬گونه فضاها احساس می¬شود، برای حضور طولانی¬تر و با کیفیت¬تر افراد در این دسته از فضاها، ضمن بررسی و شناخت ویژگی¬های ساختاری فضای سبز، عوامل موثر در ایجاد و تعدیل شرایط آسایش حرارتی در فضای باز تحت اثر فضای سبز را مورد کنکاش قرار داده و میزان اثر هر عامل را مشخص نماید. همچنین، انتخاب منطقة سیستان در اقلیم گرم و خشک حاشیة کویر واقع در شرق ایران که امروزه به دلیل خشک¬سالی دست¬خوش تغییرات اقلیمی زیادی شده است به عنوان مطالعة موردی، انتخابی مناسب در بین مناطق گرم و خشک ایران به حساب می¬آید. بنابراین هدف اصلی این مقاله بررسی و کشف عوامل موثر پوشش گیاهی در ایجاد آسایش حرارتی فضای باز در اقلیم گرم و خشک سیستان و تعیین میزان اثر به منظور بهبود شرایط خرد اقلیم سبز می¬باشد. برداشت¬های میدانی در 29 موقعیت مکانی و در دو سایت متفاوت - صرفاً فضای سبز و ترکیبی از فضای سبز و ساختمان - در نزدیکی یکدیگر در دانشگاه زابل توسط دستگاه¬های هواشناسیKestrel ، WBGT وTES طی گرم¬ترین روزهای سال در تیر و مرداد 1395 با فواصل زمانی 3 ساعته و در سه مقیاس اقلیم خرد، اقلیم محلی و اقلیم شهری انجام گرفت. پارامترهای دمای هوا، رطوبت نسبی، سرعت جریان باد و دمای کروی در هریک از نقاط تعیین شده برداشت و میانگین دمای تابشی نیز با استفاده از داده¬های فوق محاسبه گردید. در نهایت تحلیل آماری و منطقی روابط بین متغیرهای حاصل از کار میدانی به کمک نرم¬افزار Minitab و با استفاده از معیار آسایش گرمایی فضای باز WBGT انجام پذیرفت. بر اساس تحلیل¬های انجام یافته و با بررسی وضعیت پارامترهای مؤثر بر آسایش حرارتی مشاهده شد که فضای سبز در محل خود شرایط محیطی را بهبود بخشیده و در مجموع می¬تواند شرایط آسایش حرارتی فضای باز را تعدیل نماید؛ اما بلافاصله با عبور از فضای سبز شرایط محیطی به وضعیت قبل برمی¬گردد. علاوه بر آن بیشترین تاثیر فضای سبز از بین پارامترهای محیطی بر سرعت باد و میانگین دمای تابشی دیده شد. مقایسة مقیاس¬های مختلف اقلیم نیز نشان داد که شرایط آسایش حرارتی در اقلیم خرد در زمان و مکان مورد مطالعة این تحقیق، مناسب¬تر از شرایط اقلیم شهری و اقلیم شهری مناسب¬تر از اقلیم محلی می¬باشد.

نقش خارخانه در تعدیل دمایی فضای زیست در مسکن روستایی سیستان، مؤثر در ارتقاء پایداری معماری

جمشید داوطلب ,ابوالفضل حیدری
ايران ، معماری و شهرسازی پایدار ، سال : 2020 ، صفحات : 55-67، شاپا: 2588-6274 مقاله در مجله

چکیده

یکی از مهم¬ترین عوامل مؤثر محیطی بر آسایش، دما می¬باشد. منطقه سیستان در شرق ایران که در اقلیم گرم و خشک واقع بوده و اقلیم آن طی دو دهة گذشته به دلیل خشکسالی طاقت¬فرسا شده است، نیاز ضروری به تعدیل دما دارد. در گذشته یکی از مناسب¬ترین راهکارهای بکار گرفته شده در معماری بومی این منطقه جهت تعدیل دما \\\\\\\"خارخانه\\\\\\\" بوده است. در مورد اثر کیفی خارخانه در فضای زیست تا حدودی مطالعاتی انجام شده؛ اما تاکنون میزان اثر خارخانه بر شرایط دمایی فضای داخل به¬طور کمّی مورد سنجش قرار نگرفته است. این مقاله در راستای اهداف معماری پایدار و استفاده از انرژی¬های تجدیدپذیر، به نقش دمایی خارخانه به عنوان یکی از مصادیق پایداری در معماری بومی سیستان بر فضای داخل مسکن پرداخته است. روش تحقیق مقاله به این صورت است که در یکی از مصادیق مسکن بومی سیستان، سه مکان اندازه¬گیری فضای باز بیرون، اتاق دارای خارخانه و اتاق بدون خارخانه در نظر گرفته شد و در روزهای گرم سال طی ساعات مختلف، دمای هوا اندازه¬گیری شد. نتایج تحقیق نشان داد که به طور میانگین و در کل شبانه¬روز دمای هوای اتاق بدون خارخانه تنها 0.58 درجة سانتی¬گراد از دمای بیرون پایین¬تر است؛ در صورتی که دمای اتاق دارای خارخانه 7.69 درجة سانتی¬گراد خنک¬تر از دمای هوای بیرون می¬باشد. این میزان تعدیل دما بسیار قابل توجه بوده و با توجه به اینکه برای کاهش هر درجه افزایش دما، 5-10 درصد انرژی الکتریکی لازم است، لذا این مقدار کاهش دما صرفه¬جویی زیاد مصرف انرژی را در پی دارد و گامی مهم در راستای معماری پایدار محسوب می¬شود.

بررسی و شناخت اثر خارخانه بر میزان سرعت باد در مسکن بومی سیستان

جمشید داوطلب ,ابوالفضل حیدری
ايران ، جغرافیا و آمایش شهری - منطقه‌ای ، سال : 2020 ، صفحات : 49-64، شاپا: 2345-2277 مقاله در مجله

چکیده

یکی از نقاط بادخیز ایران، منطقه سیستان است و وزش باد در این منطقه تأثیر فراوانی بر روی ساخت و سازهای روستایی گذاشته و الگوهای منحصربفردی را ایجاد کرده است. خارخانه¬های ساخته¬شده توسط معماران بومی سیستان یکی از الگوهایی هستند که جهت تعدیل اوضاع جوی به¬خصوص سرعت جریان باد در معماری بومی این منطقه شکل گرفته¬اند. تاکنون تحقیقاتی در مورد شناخت اثر خارخانه بر میزان سرعت باد و شرایط بهینة آن در مسکن بومی سیستان انجام نگرفته است؛ لذا این مقاله میزان سرعت باد را در داخل فضای مسکن بومی دارای خارخانه اندازه-گیری و شرایط آسایش انسانی را با فضای مشابهی که بدون خارخانه است، مقایسه کرده و به نوعی دنبال بهینه¬ترین سرعت باد جهت دستیابی به آسایش حرارتی ساکنین مسکن بومی سیستان بوده است. در مقاله حاضر از روش پژوهش اندازه¬گیری میدانی بر روی دو گونه اتاق کاملاً مشابه دارای خارخانه و بدون خارخانه و همچنین نقطه¬ای به عنوان مبنا در بیرون بنا، طی گرم¬ترین روزهای سال در تیرماه 1398 و با فواصل زمانی 3 ساعته استفاده شده است و برای تحلیل داده¬ها از روش آمار توصیفی توسط نرم¬افزار اِکسِل استفاده شده است. یافته¬های تحقیق نشان داده است که با توجه به برهم¬کنش سرعت جریان باد و دمای هوا برای رسیدن به آسایش حرارتی، در دمای کمتر از 5/32 درجه، جریان هوا تأثیر مثبت و در دمای بیش¬تر از آن اثر منفی بر آسایش حرارتی دارد؛ حال آن¬که طبق تحلیل داده¬های میدانی، میانگین دمای هوا در فضای بیرون و اتاق بومی بدون خارخانه در تابستان بیش از 5/32 درجه سانتی¬گراد می¬باشد و جریان باد در این دو مکان اثر منفی دارد در حالی که در اتاق دارای خارخانه، دما در تمام ساعات شبانه¬روز زیر 30 درجه سانتی¬گراد می¬باشد و جریان هوای حدود 1 متر بر ثانیه در این فضا اثر بسیار مثبتی بر آسایش افراد داشته است.

بررسی تحلیلی ـ عددی میزان اثر رطوبتی خارخانه در مسکن بومی سیستان

جمشید داوطلب ,ابوالفضل حیدری
ايران ، مسکن و محیط روستا ، سال : 2020 ، صفحات : 89-100، شاپا: 2008-4994 مقاله در مجله

چکیده

در معماری بومی سیستان، همواره راهکارهای ارزشمندی در جهت فراهم کردن شرایط زندگی مطرح شده است. شرایط خاص اقلیمی در این منطقه، معماران را بر آن داشته است که با اصول ابداعی خویش بهترین و مناسب­ترین شیوه­های تطبیق با اقلیم و استفاده مناسب از شرایط اقلیمی را فراهم آورند. این اصول و الگوها امروزه می­تواند با تلفیق مناسب با فناوری جدید در ساختار معماری قرار بگیرد. ازجمله عناصر بومی مؤثر در تهویه و خنک کردن فضای زیست این منطقه، خارخانه است. معماران بومی با تعبیه خارخانه اقدام به ایجاد تأسیسات سرمایشی نموده تا توسط برودت ناشی از تبخیر قطرات موجود در خارها، هوای داخل ساختمان خنک شود. این مقاله با هدف شناخت و بررسی عملکرد خارخانه­ها و نیز تحلیل رطوبت نسبی هوای داخل در مسکن بومی منطقه و مناسب­سازی آن‎ها در مسکن روستایی امروز سیستان گام برداشته است. با این هدف، مطالعات میدانی بر روی دو اتاق بومی کاملاً مشابه، یکی دارای خارخانه به‌عنوان آزمون و دیگری بدون خارخانه به‌عنوان شاهد انجام پذیرفت و میزان اثر رطوبت در اتاق آزمون نسبت به اتاق شاهد و نقطه مبنای خارج از دو اتاق سنجیده و مقایسه شد و برای درک یکپارچه داده­ها از پردازش با استفاده از روش آمار توصیفی توسط نرم­افزارهای EXCEL و MINITAB استفاده شد. طبق نتایج تحلیل داده­ها، رطوبت نسبی هوای اتاق دارای خارخانه اختلاف فاحشی با دو ایستگاه دیگر دارد و از عدد 12 درصد در فضای مشابه بدون خارخانه به بالای 30 درصد رسیده است و مطابق مطالعات اولگی و ASHRAE در محدوده آسایش حرارتی قرار دارد. دلیل این اختلاف، وجود خارخانه و رطوبت حاصل از تبخیر آب پاشیده‌شده بر خارها می­باشد که این ایجاد رطوبت، سبب کاهش دما و تعدیل دمای محیط و بهبود اوضاع اقلیمی شده و تأثیری بسیار مطلوب در اقلیم گرم‌وخشکی مانند منطقه سیستان دارد که این تأثیر در محیط­های خشک و با رطوبت نسبی کم، مطلوب خواهد بود. لذا در محیط­هایی که گرمای محسوس در آن‎ها بسیار بالاست، این سیستم به‌عنوان استراتژی غیرفعال جهت تعدیل شرایط آسایش حرارتی پیشـنهاد می‌گردد.

Reducing Dust Storm Effects on Architecture and Urban Spaces, Case Study Sistan

Faramarz Hassan Pour,Davtalab Jamshid,Abolfazl Heidari
کنفرانس بین المللی گرد و غبار در جنوب غرب آسیا , Year : 2019 Conferance Paper

Abstract

Dust and sandstorms are affecting a large number of the world population, and this question arises whether it is merely a natural phenomenon or partly caused and accelerated by human factor. Excessive cultivation, deforestation and grazing, and the abuse of water resources are amongst the human activities which contribute in the formation of sandstorms. Considering the role of human factor is of high importance so as to reduce sandstorm impacts on architecture and urban spaces by suggesting changes in the ways in which those human behaviors and decisions endanger both human health and built environment. The aim of this study is to suggest strategies, decision makings and measures and to explore architectural solutions to protect interior and outdoor spaces against dust storms. The Sistan region was selected as the case since its climate and its famous 120 days of wind which largely moves dust in the hot air in late spring and in summer. The research is descriptive analytical in studying the architectural characteristics in the vernacular architecture of the region which increase the resistance of buildings against the sandstorms. Insulation of buildings, increasing greenery in urban areas, and reducing unpaved surfaces and stabilizing sand dunes around and in populated regions could decrease dust in the air in windy conditions and consequently improve the architectural and urban qualities for living in Sistan. In the future studies, the degree to which each of these measures correlate to the reduction of dust in the built environment could be evaluated, analyzed and examined.

اثر تغییر اقلیم بر معماری بومی سیستان

جمشید داوطلب ,ابوالفضل حیدری,فرامرز حسن پور
کنفرانس بین‌المللی طوفان گردوغبار در جنوب غرب آسیا ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

طوفان¬های همراه با گرد وغبار از پدیده¬های مهم اقلیمی در مناطق بیابانی و نیمه بیابانی دنیا می¬باشند که اثرات مخربی بر حوزه¬های مختلف زیستی از جمله معماری و فضاهای زیست انسان¬ها گذاشته است. از جمله مناطق مهم و متأثر از پدیدة گرد و غبار، منطقة سیستان در شرق ایران می¬باشد. در این منطقه وزش باد و گرد و خاک تابع جهت و سرعت و تداوم حرکت بادهایی معروف به بادهای 120 روزة سیستان است. اثرات این پدیده¬ از ابعاد مختلف زیست¬محیطی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... قابل بررسی است که این تحقیق به ¬طور خاص به بعد اقلیمی و اثرات آن بر معماری بومی سیستان می¬پردازد. روش تحقیق حاضر تحلیلی – توصیفی است به نحوی که به مطالعه و بررسی قابلیت¬های موجود در الگوهای معماری بومی سیستان پرداخته و نشان داده است که در گذشته به دلیل کمی گرد و غبار، این معماری به بهترین شکل ممکن پاسخگوی شرایط آسایش برای ساکنین خود بوده است؛ اما با شروع خشکسالی¬های دو دهة اخیر و تغییر اقلیم، منطقة سیستان شاهد افزایش قابل توجه گرد و غبار و عدم آسایش ساکنین در مسکن بومی است. لذا ضرورت دارد راهکارهایی جهت تغییر معماری متناسب با تغییر اقلیم ارائه گردد که این مقاله در این راستا گام برداشته و به بیان این راهکارها پرداخته است.

تأثیر مفاهیم انرژی مستخرج از باغ ایرانی در طراحی منظر شهری

جمشید داوطلب ,هانیه کیانی,مرتضی ادیب
اولین کنفرانس بین المللی عمران، معماری و شهرسازی ایران ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

یکی از پیامدهای زیست محیطی شهرهای در حال رشد تأثیرات منفی آن بر محیط بیرونی است. رشد سریع شهرنشینی و تراکم ساخت و سازهای شهری، منجر به نارضایتی عابران پیاده از محیط حرارتی در بسیاری از شهرها می¬شود. راهکار جهت یافتن راه حل مناسب این مشکل برای کاهش فشار تنش گرمای محیط¬های حرارتی در فضاهای شهری در فضای باز، طراحان شهری و محققان دیگر را به چالش کشیده است. اهدافی که در طراحی مدنظر معماران و شهرسازان قرار می¬گیرد مانند کاشت گیاهان بومی و ایجاد رطوبت با استفاده از آب و جریان هوا تأثیر به¬سزایی در آسایش حرارتی عابر پیاده و متعاقباً در استفاده از محیط شهری دارد. هدف از این تحقیق، مرور روشی مناسب می¬باشد که ممکن است برای افزایش شرایط راحتی حرارتی در فضای باز استفاده شود.

بررسی تاثیر سایه حاصل از پوشش گیاهی با هدف کاهش جزایر حرارتی شهری

جمشید داوطلب ,هانیه کیانی,مرتضی ادیب
نهمین کنفرانس بین المللی توسعه پایدار و عمران شهری ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

در نظر گرفتن شرایط آسایش حرارتی در فضای باز اخیراً دغدغه معماران و منجر به پژوهش و طراحی بر اساس سیستم¬های غیرفعال خورشیدی شده است. کاهش حرارت فضای باز از طریق استفاده از خرد اقلیم ایجاد می¬شود و در صورت وجود پوشش¬گیاهی امکان¬پذیر است. در این پژوهش به بررسی فضاهای باز شهری در صورت وجود گیاهان و سایه¬اندازی پرداخته می¬شود. تحقیق نشان می¬دهد که نوع و میزان پوشش¬گیاهی می¬تواند حد قابل قبولی از راحتی را برای کاربران برای مدت طولانی در روز و بالاترین استرس حرارتی را در اوقات ظهر فراهم کند و در نهایت این پژوهش تاکید می¬کند که سایه¬اندازی با طراحی مناسب ممکن است گزینه¬ای معتبر برای ساخته¬های پایدار باشد.

نقش هندسه در معماری؛ مطالعه موردی: قلعه رستم سیستان

الهام رئیسی,جمشید داوطلب
6th.National Congress on Civil Engineering , Architecture and Urban Development ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

استفاده از هندسه در معماری ایران سابقه¬ای طولانی دارد و آثار معماری سنتی ایران از دوره باستان تا دوران اسلامی از هندسه بهره برده¬اند. اما بسیاری از بناهای تاریخی موجود در کشورمان تاکنون به لحاظ این نوع از هندسه مورد بررسی دقیق قرار نگرفته¬اند. بر این اساس ابتدا پس از بررسی هندسه در معماری و معماری ایران و اسلام، نقش و تاثیر آن در شکل¬گیری خانه¬ها و ساختمان¬های سنتی، به معرفی قلعه رستم سیستان پرداخته و قسمت¬های مختلف آن از نظر هندسی بررسی می¬گردد. نتایج حاصل از پژوهش که از طریق مطالعات کتابخانه¬ای به دست آمده، نشان می¬دهد که در معماری سنتی ایران نیز از هندسه به صورت گسترده¬ای در طراحی پلان¬ها، مقاطع و الگوهای معماری استفاده شده است. چرا که معمار ایرانی همیشه بر زیبایی تاکید داشته و ایرانیان سعی کرده¬اند در ابعاد ساختمان هندسه را به کار گیرند تا نهایتاً بنایی ساخته شود که حاکی از روش¬های طراحی درست و مهندسی صحیح باشد. که نمود این مطلب در قلعه رستم سیستان به خوبی مشاهده می¬شود که با توجه به وسعت و قدمت این قلعه همچنان در مقابل عوامل مخرب جوی و انسانی پایداری نشان می¬دهد.

نقش نور در ایجاد کیفیت فضای معماری

جمشید داوطلب ,زهره اپرناک
ششمین کنگره سالانه ملی عمران، معماری و توسعه شهری ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

فضا در معماری همان چیزی است که انسان را از عوامل طبیعی محافظت می‌کند و کلیه فعالیت‌های فردی و اجتماعی فرد را در بر می‌گیرد؛ در واقع جوهر اصلی معماری فضاست. انسان در فضای معماری حرکت و زندگی می‌کند؛ لذا رضایت افراد از فضا مهم و به عوامل مختلفی وابسته است. وجود این عوامل باعث مطلوب شدن کیفیت فضا و در نهایت رضایت استفاده¬کنندگان از آن می‌گردد. فضایی مطلوب تلقی می‌گردد که بشود فعالیت‌های مختلف روزانه یا دیگر فعالیت‌ها را در آن انجام داد. فضایی که نیازهای اجتماعی و با هم بودن افراد را برآورده کند. در عین داشتن منظره‌ای دلچسب و مناسب، آسایش افراد را فراهم سازد و در دسترس باشد. چنین فضایی، فضای باکیفیت مطلوب تلقی می‌گردد. نور جزئی از ذات زندگی انسان می¬باشد. در بسیاری فرهنگ‌ها نور یا خورشید به¬عنوان منبع نور، عنصری خدایی محسوب می‌شده است. بدون نور انسان فاقد درک درستی از پیرامون خویش است و همین موجب ترس وی می‌گردد. نور یادآور پویایی و امنیت، و تاریکی نشان¬دهندة ایستایی و عدم امنیت است. بنابراین به¬کارگیری درست نور به دلایل مختلفی چون ایمنی، سرزندگی محیط، حس زمان، خوانایی و ... از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کیفیت یکی از مفاهیم محوری معماری است. به¬خاطر بحران کیفیت که در حال حاضر بیشتر محیط‌های شهری ایران با آن مواجه هستند مبحث کیفیت از نظر علمی حائز اهمیت است. پژوهش حاضر سعی دارد که با مطالعة کتابخانه‌ای به بررسی مبحث حضور نور در معماری بپردازد و نقش آن در افزایش کیفیت فضای معماری را بیان نماید. نور برای هر فضا و محیط، حال و هوا و شخصیت ایجاد می‌کند. اولین تاثیر نور به¬عنوان روشنایی، گسترش آن در فضاست. آفرینش فضا نه از طریق دیوارها بلکه از طریق نور، نظم و پرسپکتیو صورت می‌گیرد. معماران همواره می‌دانسته¬اند که می‌توان با نور فضا ساخت.

الگوهای پایداری در معماری بومی سیستان

جمشید داوطلب
همایش ملی معماری و شهرسازی بومــــــــی ایران ، سال : 2016 مقاله کنفرانسی

چکیده

ساختمان¬ها به عنوان بخشی از محیط زیست، بخش اعظمی از آلودگی¬های زیست¬محیطی را ایجاد می¬کنند. گرچه نمی-توان ساخت و ساز را متوقف کرد؛ ولی با یک تفکر، طراحی و برنامه¬ریزی دقیق، می¬توان ساختمان¬هایی ساخت که کم-ترین تأثیر منفی را بر محیط زیست داشته باشند. معماری پایدار یکی از ایده¬های برنامه¬ریزی و طراحی برای ساخت چنین ساختمان¬هایی به حساب می¬آید. آن¬چه که در این¬جا مورد توجه قرار گرفته است، رویکرد معماری پایدار نسبت به مسائل محیطی است؛ هر چند که جداکردن این موضوع از سایر جنبه¬های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، کاری دشوار است. در این مقاله با هدف شناخت نظریه¬های زیست¬محیطی توسعۀ پایدار و معماری پایدار، پس از جستجو در مفاهیم پایداری و توسعۀ پایدار، به تاثیر، اهداف و کاربرد مفاهیم پایداری در معماری پرداخته شده است و ضمن استخراج تعریفی مشترک از بین نظریات مختلف، اصول و ویژگی¬هایی که یک ساختمان باید داشته باشد تا معماری پایدار به حساب آید بیان شده است. در ادامه معماری بومی سیستان به¬طور موردی مورد مداقه قرار گرفته است و با بررسی و تحلیل این معماری، به¬ویژه تأثیر ویژگی¬های اقلیمی و طبیعی بر آن، مشخص شده است که فنون و قواعد به¬کار رفته در این معماری، واجد کلیۀ شاخص¬های پایداری بوده و بسیاری از مفاهیم نوین در عرصۀ معماری پایدار را در خود به وضوح دارد و توانسته است به نحو شایسته¬ای به مسائل محیطی خود پاسخ دهد؛ بنابراین معماری بومی سیستان معماری پایدار محسوب می¬شود. روش این پژوهش که از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی است مبتنی بر مطالعات کتابخانه¬ای و میدانی است. نتایج حاصل از این تحقیق به درک اهمیت نقش معماری بومی در ایجاد رویکرد پایداری در معماری و بهره¬برداری از اصول پایداری - نه تقلید و تکرار کالبد و جسد گذشته - در معماری امروز ما منجر می¬شود.

تغییر معماری همساز با تغییر اقلیم مطالعه موردی: دشت سیستان

جمشید داوطلب
پنجمین کنفرانس منطقه‌ای تغییر اقلیم ، سال : 2016 مقاله کنفرانسی

چکیده

سیستان در شرق ایران که دارای تمدن شناخته شده 5200 ساله و ناشناختهی بیش از این میباشد و به واسطهی آب و باد ارزشمند و آبادانی، خیلی از اولینها را از آن خود کرده است و در استفاده از باد در مسکن و صنعت ابتکاراتی دیرینه را به یدک میکشد؛ به یکباره از سال 1378 دچار خشکسالیطولانی مدت شد و آب دریاچهی هامون به سرعت خشک شد و آثاری را به همراه داشت. در این مقاله به روش تئوری برخاسته از زمینه و به یاریپارادایم علیت ابعاد مختلف این تغییر اقلیم بررسی شده است و پاسخها و راهکارهایی در معماری که فیلتری بین انسان و طبیعت میباشد به جهت ایجادآسایش برای انسان، ارائه شده است. در پژوهش حاضر اطلاعات با مشاهدات عینی پدیدههایی که قبل از خشکسالی رحمت بودهاند و پس از آن به زحمت تبدیل شدهاند، به شکل استقرایی، جمعآوری، دستهبندی، ارزیابی و نتیجهگیری شدهاند.

سیر از نظر به عمل در آموزش معماری مطالعه موردی: آموزش درس تنظیم شرایط محیطی از دروس مقطع کارشناسی معماری

جمشید داوطلب
پنجمین همایش آموزش معماری ، سال : 2014 مقاله کنفرانسی

چکیده

یکی از آسیب های آموزش که در سالهای اخیر مدنظر بوده و محققین جهت شناخت و تبدیل آن به فرصت، تحقیقاتبسیاری انجام داده اند، عدم انسجام بین نظر و عمل در آموزش و یا کاربردی نبودن دانش در حرفه بوده است. این مقاله درصدد آن است که با ارایهی راهکارهایی جهت ایجاد انسجام بین این دو، به انتقال یادگیری در آموزش مهارت های حرفه ای وانتقال محتوی به مهارت کمک کند. لذا ضمن تبیین دو مبحث نظر و عمل و شناخت نظریات مرتبط با یادگیری و فعالیت، بهبررسی رویکرد فعال فراگیر در فرآیند یادگیری پرداخته و دنبال انسجام بین دانش و حرفه با معرفی وسایل و ابزار انسجام می-باشد تا به یک نظم ساختاری در این خصوص دست یابد. این تحقیق علاوه بر بررسی عام چارچوب نظری پشتیبان و مرورنظریات یادگیری به شکل قیاسی، به روش استقرایی و با استفاده از تیوری برخاسته از زمینه (Grounded Theory)، به طورخاص در خصوص رشته معماری و اینکه چگونه آموزش میتواند به فراگیران این رشته کمک کند تا قطعات دانش را به سمتطراحی پیش ببرند، پرداخته و به طور موردی با آزمایش میدانی، در پی مناسب ترین شیوه ی آموزش برای درس تنظیم شرایطمحیطی که درسی نظری است، میباشد. همچنین بیانیه ی این تحقیق، در شیوه آموزش دروس نظری معماری باید تجدیدنظرشود می باشد.

الگوی مسکن روستایی سیستان با تاکید بر معماری بومی

جمشید داوطلب ,ساناز آذرسا
اولین کنفرانس ملی مسکن و توسعه کالبدی روستا ، سال : 2009 مقاله کنفرانسی

چکیده

مساکن سنتی روستایی در سیستان ، همچون شکوفه های کویری اقتباسی از محیط و جغرافیای خاص شرق ایران بوده و پاسخی بسیار ارزنده به نیازهای اساسی مردم این خطه از سرزمین پهناورمان میباشد. بررسی الگوی مسکن روستایی سیستان با تاکید بر معماری بومی منطقه یعنی هدف این پژوهش عبارت است از چگونگی شکل گیری و معرفی مسکن سنتی روستایی سیستان و روند تغییرات آن تحت تاثیر عوامل جغرافیا ، اقلیم و نوع فرهنگ عمومی منطقه و همچنین بررسی عرصه های مختلف و تکنولوژی ساخت این واحدهای مسکونی که با استفاده از مجموعه مطالعات میدانی وسیع شکل گرفته است. همچنین ، ضمن بررسی سازمان فضایی واحدهای مسکونی مورد مطالعه ، الگوهای رایج مسکن سیستان نیز معرفی شدهاست.

بکارگیری مصالح طبیعی در معماری بر اساس رویکرد پایداری

جمشید داوطلب ,محسن مینو
کنفرانس ملی معماری و شهرسازی معاصرایران ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

از ابتدای تاریخ تا زمان حاضر همیشه طبیعت محور ذهن انسان بوده و می¬توان رد پای آن را در معماری جستجو کرد. انسان با مطالعه گذشته، روش¬ها و مصالح آن را ترجیح داده و سعی بر نزدیکتر کردن خویش با سرشت طبیعت¬گرای خود دارد. به همین دلیل امروزه با وجود فنّاوری¬های روزافزون، استفاده از مصالح و روش¬های سنتی ترویج یافته و انسان را به سوی حفظ هرچه بیشتر محیط زیست تشویق کرده است. طرفداران این نوع بناها در کنار این نوع روش ساخت این واقعیت که همان استفاده از مصالح و روش¬های امروزی است را کنار نگذاشته و برای محافظت هر چه بیشتر از طبیعت، اقدام به استفاده از انواع مصالحی که امکان بازیافت برای آنها وجود دارد می¬کنند. انجام این امر در کنار بهره اقتصادی باعث کمتر شدن مقادیر دورریز مصالح اعم از مصالح طبیعی، مصالح انسان ساخت و گاهاً مسموم و مخرب طبیعت و همچنین استفاده کمتر از زمین جهت دفن این مصالح مضر برای طبیعت می¬شود. معماری بومی نمایان¬گر آداب و رسوم، احساسات، اندیشه و جوهره مردم یک سرزمین نسبت به طبیعت و محیط زندگی است که در جهت برآوردن نیازهای انسانی حاصل می¬شود. از بین رفتن سنت معماری بومی به صورت کالبدی موجب حذف برخی از کارکردهای آن در معماری معاصر شده است. لذا بازیابی این کارکردها یک مسئله اساسی به شمار می¬رود و کشف پتانسیل¬های نهفته در معماری طبیعت¬گرا می¬تواند باعث تسریع در حل مسائل و ابهامات معماری عصر حاضر گردد. روش تحقیق در پژوهش حاضر به صورت توصیفی و همچنین تحلیل برخی نمونه¬ها و از نوع گذشته¬نگر بوده است که در این راستا، چارچوب نظری تحقیق با مطالعه بر روی اسناد و مدارک کتابخانه¬ای و بررسی نمونه¬ها، مشخص شده و نتایج حاصل از بررسی¬ها بیانگر آن است که در معماری آینده گرایش به طبیعت با اشتیاق فراوان یافت می¬شود.

بهره گیری از طبیعت و هندسه بیونیک در خلق روش های طراحی در معماری

جمشید داوطلب ,نوشین پورحق وردی
چهارمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران ، سال : 2019 مقاله کنفرانسی

چکیده

نگاه ابزاری و تخصص¬گرایانه به حرفه معماری در سالیان اخیر باعث تقلیل مقام و هویت طراحی¬های دانشجویان گشته است. به¬دلیل تقلید بیش از حد و چشم بسته از فرم¬ها و بناهای موجود در روش طراحی معماری، شاهد بناهایی هستیم که منظر شهری - روستایی را متداول کرده¬اند. این پژوهش که بر سه پایۀ تحلیل، تدقیق و ارزیابی شکل گرفته است در گام نخست با شیوۀ تحقیق علّی به واکاوی چالش¬های ناشی از طبیعت¬گرایی در شیوه¬های معماری پس از انقلاب صنعتی و ارزیابی جایگاه طراحی در رویکرد طبیعت¬گرای سبک¬ها می¬پردازد؛ در گام دوم با شیوۀ تحقیق تاریخی - تفسیری، ضمن پرداختن به پژوهش¬های مرتبط، به آرای منتقدین معماری در زمینۀ مورد بحث اشاره می¬کند و در ادامه به دستاوردهای طبیعت در معماری و به¬خصوص روش¬های طراحی در حوزه دانشگاهی می¬پردازد. قیاس پژوهش¬های قبلی با پیمایش صورت گرفته نتیجه می¬دهد که عدم توفیق معماری کنونی ایران در حوزه طراحی می¬تواند در عدم بهره¬گیری بهتر از طبیعت در این زمینه باشد که این آسیب غالباً در حوزه آموزش ریشه دارد. در نهایت این پژوهش بر تغییر هدفمند شیوه آموزش دروس فنی جهت بهبود روش¬های طراحی توسط معماران تأکید کرده و همچنین پیشنهاداتی جهت بهبود این مهم در فضای کار حرفه¬ای ارائه کرده است.

ارزیابی شاخص های توسعه پایدار در اقلیم گرم و مرطوب؛ نمونه موردی: هرمزگان

جمشید داوطلب ,سحر نصرت آبادی
5th.International Congress on Civil Engineering , Architecture and Urban Development ، سال : 2017 مقاله کنفرانسی

چکیده

امروزه مشکلات زیست محیطی زیادی در نتیجة استفاده بیش از حد از منابع تجدید ناپذیر، جهان را فرا گرفته است برای مثال می¬توان به آلودگی هوا، آلودگی خاک، بارش ریزگردها، آلودگی آب¬ها و ...اشاره کرد. توجه به این مشکلات در مناطق گرم و مرطوب که دارای شرایط ویژه آب و هوایی می¬باشند و رفع آن¬ها به واسطة استفاده صحیح از منابع و بهره¬گیری از پتانسیل¬های معماری گذشته دارای اهمیت زیادی می¬باشد. رویکرد توسعة پایدار به دنبال ایجاد توازن بین ابعاد مختلف زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی در جهان می¬باشد که اهداف آن ایجاد آسایشی پایدار در دنیای امروز و حفظ آن برای نسل¬های آینده است. دستیابی به توسعة پایدار در معماری و سایر جنبه¬های زندگی امروز به¬عنوان یک نیاز در جامعه مطرح می¬شود. .هدف این تحقیق بررسی و آنالیز توسعة پایدار در شهر هرمزگان در ابعاد اقلیمی می¬باشد. روش تحقیق در این مقاله به صورت توصیفی - تحلیلی است که ابتدا با استفاده از داده¬های آماری و بررسی آن¬ها در اسناد موجود آماری و آب و هوایی، شرایط را مورد سنجش قرار داده و در نهایت امید است با تدوین ضوابط معماری که پاسخگوی شرایط زیست محیطی باشد به کاهش مصرف انرژی کمک شایانی نماید.

شاخص های طراحی مرکز تحقیقات با رویکرد معماری اقلیمی

جمشید داوطلب ,سحر نصرت آبادی
5th.International Congress on Civil Engineering , Architecture and Urban Development ، سال : 2017 مقاله کنفرانسی

چکیده

نهادهای آموزشی و تحقیقاتی نقش اساسی در تکامل و توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی دنیای امروز دارند. تحقیقات در کشور ما به دلیل عدم وجود نهادها و فضاهای تخصصی دارای استاندارد ویژه جهت انجام این امور، گاهاً دچار دوباره¬کاری¬ها و ناهنجاری¬های تحقیقاتی و همین¬طور انجام موضوعات و مباحث غیرکاربردی خواهند شد که تاثیرات مخربی بر پیکرة پژوهشی جامعة تحقیقاتی کشور گذاشته است. علاوه بر آن، عدم علاقه برخی از مسئولان و عدم وجود انگیزة جامعه در امور تحقیقاتی، موجب شده تا محصولاتی به بازار آید که نمی‏تواند رضایت جامعه را جلب نماید. هر چند در این میان ابتکارات و ابداعات برخی محققین در انجام امور تحقیقاتی بعضی اوقات نشان از پتانسیل بالای جامعه تحقیقاتی کشور است، ولی این ابتکارات در آیندة تحقیقاتی کشور تاثیر چندانی ندارد. شناخت و بررسی ساختار مراکز تحقیقاتی و پژوهشی می‏تواند ما را در تجدید ساختار و مهندسی مجدد آن یاری رساند. روش تحقیق این نوشتار تجزیه و تحلیل به صورت تطبیقی و پرسشنامه جهت پاسخ¬گویی به این سوال است که ویژگی فضاهای تحقیقاتی در اقلیم گرم و مرطوب (به¬طور خاص هرمزگان) باید دارای چه ویِژگی های کمی و کیفی باشد تا ضمن پاسخ¬گویی به نیازهای اقلیمی، محیطی مطبوع و جذاب را برای محققان فراهم آورد؟ هدف این مقاله دست¬یابی به اصول و قواعدی است که ضمن پاسخ¬گویی به دغدغه¬های زیست¬محیطی، به الگویی جذاب، مفید و مناسب برای طراحی ساختمان¬های تحقیقاتی دست یابد.

تدوین اصول معماری اقلیم گرا در بافت گرم و مرطوب

جمشید داوطلب ,سحر نصرت آبادی
6th International Conference on Modern Research in Civil Engineering, Architecture and Urban Development ، سال : 2017 مقاله کنفرانسی

چکیده

امروزه توجه به اصول اقلیمی بخصوص در مناطقی که دارای شرایط ویژه از لحاظ آب و هوایی هستند به امری بدهی مبدل گشته که رعایت آن از الزامات طراحی می باشد . اما اغلب به دلیل عدم وجود ضوابط و الزامات مدون برای استفاده در طراحی ، بررسی و تحلیل آنها از پروسه طراحی حذف می شود و تنها به آوردن چند دیاگرام در ابتدای طرح بسنده می شود. به همین دلیل تدوین این ضوابط می تواند یاری¬کننده طراح در پروسه طراحی باشد؛ زیرا توجه به این گذاره¬های اقلیمی، صرفه¬جویی در مصرف انرژی و آسایش اقلیمی که از اهداف غائی معماری می باشد را در پی خواهد داشت. در این مقاله با مرور و بررسی معماری اقلیم¬گرا و ضرورت¬های لازم و توجه به آن، ضوابط و اصولی تدوین خواهد شد تا شاید توجه به آن، مشکلات اقلیمی معماری این بافت را حل نماید. بدین منظور ضمن بررسی معماری اقلیم¬گرا و بررسی بافت گرم و مرطوب، اصول معماری اقلیم¬گرا در اقلیم گرم و مرطوب تدوین شده است. روش تحقیق این نوشتار تجزیه و تحلیل به صورت توصیفی و تحلیلی، جهت پاسخ¬گویی به این سوال است که ویژگی معماری اقلیم¬گرا در اقلیم گرم و مرطوب باید دارای چه ویِژگی¬های کمی و کیفی باشد تا به نیازهای اقلیمی شهروندان و استفاده کنندگان از فضا پاسخ دهد؟ هدف از تدوین این مقاله دست¬یابی به اصولی است که ضمن پاسخ¬گویی به دغدغه¬های زیست¬محیطی، محیطی مطبوع و دارای آسایش را برای کاربران فراهم آورد.

سازگاری و متناسب سازی معماری با تغییر بحرانی اقلیم بررسی بر مبنای روش تئوری برخاسته از زمینهGrounded Theory مطالعه موردی: دشت سیستان

جمشید داوطلب
کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی ، سال : 2015 مقاله کنفرانسی

چکیده

سیستان در شرق ایران که دارای تمدن شناخته شده 0055 ساله و ناشناختهی بیش از این میباشد و به واسطهی آب و باد ارزشمند خیلی از اولینهای شهرسازی، صنعت، پزشکی، کشاورزی، ادبیات و غیره را از آن خود کرده است و در استفاده از باد در مسکن و صنعت ابتکاراتی دیرینه را به یدک می- کشد؛ به یکباره از سال 8731 دچار خشکسالی طولانی مدت شد و آب دریاچهی هامون به سرعت خشک شد و آثاری را به همراه داشت. در این مقالهبه روش تئوری برخاسته از زمینه به بررسی موضوع پرداخته شده و به یاری پارادایم علیت ابعاد مختلف این تغییر اقلیم بررسی شده است. همچنینپاسخها و راهکارهایی در معماری که فیلتری بین انسان و طبیعت میباشد؛ به جهت ایجاد آسایش برای انسان، ارائه شده است. در پژوهش حاضر اطلاعات با مشاهدات عینی پدیدههایی که قبل از خشکسالی رحمت بودهاند و پس از آن به زحمت تبدیل شدهاند، به شکل استقرایی، جمعآوری، دستهبندی، ارزیابی و نتیجهگیری شدهاند. البته لازم به ذکر است که تجربه زندگی نگارنده که در هر دو دوره حضور داشته و تفاوتها را لمس نموده است بسیار به کمک تحقیق آمده است.

نظریه های زیست محیطی توسعه پایدار و پایداری در معماری بومی

جمشید داوطلب
کنفرانس ملی مدیریت کلانشهر با رویکرد محیط زیست ، سال : 2015 مقاله کنفرانسی

چکیده

ساختمانها به عنوان بخشی از محیطزیست، بخش اعظمی از آلودگیهای زیستمحیطی را ایجاد میکنند. گرچه نمیتوان ساختوساز را متوقف کرد؛ ولی با یک تفکر، طراحی و برنامهریزی دقیق، میتوان ساختمانهایی ساخت که کمترین تأثیر منفی را بر محیطزیست داشته باشند. معماری پایدار یکی از ایدههای برنامهریزی و طراحی برای ساخت چنین ساختمانهایی به حساب میآید. آنچه که در اینجا مورد توجه قرار گرفته است، رویکرد معماری پایدارنسبت به مسائل محیطی است؛ هر چند که جدا کردن این موضوع از سایر جنبههای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، کاری دشوار است. در این مقاله با هدف شناخت نظریههای زیستمحیطی توسعه پایدار و معماری پایدار، پس از جستجو در مفاهیم پایداری و توسعه پایدار، به تأثیر، اهداف و کاربرد مفاهیم پایداری در معماری پرداخته شده است و ضمن استخراجتعریفی مشترک از بین نظریات مختلف، اصول و ویژگیهایی که یک ساختمان باید داشته باشد تا معماری پایدار به حساب آید بیان شده است و الگوهای معماری بومی به عنوان معماری پایدار مورد مداقه قرار گرفته است. روش این پژوهش که از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی است، مبتنی بر مطالعات کتابخانهای است.

بهره برداری از انرژی باد در معماری _ احترام به طبیعت

جمشید داوطلب ,ساناز آذرسا
اولین همایش ملی انرژی باد و کاربردهای آن ، سال : 2008 مقاله کنفرانسی

چکیده

رابطه انسان با طبیعت در طول تاریخ تحولات و دگوگونی های بسیاری داشته است. انسان در گذشته، خود را جزیی از طبیعت می دانست. ضمن آن که برای بسیاری از عناصر و پدیده های طبیعی احترام و تقدس قایل بود و بعضی از آنها را در مقایسه با خود، تفسیر می کرد و مورد توجه قرار می داد. وی آسمان را به سبب آن که از آن باران می بارید و زمین را سیراب می کرد و آن را بارور می ساخت، همچون یک پدر یا مرد تصور می نمود و زمین را که گیاهان را در خود پرورش می داد و از دل آن دانه ها می روییدند. همچون یک مادر یا زن می پنداشت. آن را فعال و این را منفعل می دانست و نمادهای متعددی برای آنها پدید آورده بود. اعتقاد به پاکی، و طهارت ذات انسان و طبیعت همراه با این نگرش بود که انسان نخستین در بهشت یا جایی که طبیعت به عالی ترین شکل خود می تواند متجلی شود، حضور داشت. آدم و حوا در بهشت به خوبی زندگی می کردند و از مخاطرات این جهان دور بودند تا آن که شیطان آنان را فریب داد و از بهشت رانده شدند و به این دنیای پرمخاطره هبوط کردند. اما همه چیز از دست نرفته است، و انسان های نیکوکار دوباره به بهشت خواهند رفت و زندگی موقت و گذرا در این جهان فانی و سخت به زودی سپری خواهد شد. این نگرش احترام آمیز و تقدس گونه نسبت به طبیعت موجب شد که در بسیاری از فرهنگ های دوران باستان نه تنها به عناصر و پدیده های طبیعت احترام بگذارند. بلکه این اعتقاد پدید آمد که نباید عناصر، اجزا و موجودات آن را آزار داد و آلوده کرد. در ایران باستان چهار عنصر آب، آتش. خاک و باد از عناصر اصلی تشکیل دهنده طبیعت دانسته شده و مقدس شمرده شدند و این اعتقاد پدید آمد که انسان ضمن استفاده از آنها، مراقب شان نیز باشد و آنها را آلوده نکند. کمابیش تا حدود یکی دو قرن پیش در بسیاری از نقاط جهان رابطه ای متعادل بین انسان و محیط طبیعی پیرامون او وجود داشت، اما در کشورهای صنعتی از حدود دو قرن پیش و در بسیاری از دیگر کشورها، مانند کشور ما، از حدود یک قرن پیش، تعادل عوامل و پدیده های زیست محیطی به تدریج بر هم خورد و با گسترش صنایع آلوده کننده محیط زیست و توسعه شهرهای بزرگ و از میان رفتن بیش تر عرصه ها و محیط های طبیعی، بسیاری از عرصه ها و فضاهای زیست شهری آلوده و نامناسب شدند. در اواخر دههِ هفتاد قرن بیستم از یک سو بحران انرژی و از سوی دیگر انواع آلودگی های زیست محیطی سبب شد که اندیشه استفاده از تکنولوژی هم ساز با محیط، بهره برداری بهینه از شرایط و امکانات محیطی، صرفه جویی در مصرف انرژی های فسیلی و استفاده از انرژی های جایگزین آن به ویژه بهره برداری از انرژی حاصل از برخی پدیده های طبیعی مانند خورشید و باد مطرح شود و در برخی از دیگر زمینه ها اکوتک یعنی تکنولوژی هم ساز با محیط، به جای های تک مورد توجه قرار گرفت و در بسیاری از طرح های معماری تلاش لازم برای بهره گیری از امکانات محیطی و طبیعی صرف شد تا نیاز به مصرف انرژی برای مناسب سازی فضاهای ساخته شده، به حداقل ممکن کاهش یابد. انرژی باد نظیر سایر منابع انرژی تجدید پذیر ، بطور گسترده ولی پراکنده در دسترس می باشد و طبیعتی نوسانی و متناوب داشته و وزش دایمی ندارد . همچنین بعنوان یکی از فن آوریهای انرژی پاک محسوب می شود .

تقدس کوه خواجه و دریاچه هیرمند در میان همه ادیان

جمشید داوطلب ,علیرضا حیدری
نخستین همایش ملی افتخارات سیستان، دانشگاه زابل ، سال : 2008 مقاله کنفرانسی

چکیده

منطقه کوه خواجه در سیستان قداست خاصی دارد و هنوز هم داستانهای افسانه واری درباره قهرمانان این منطقه وجود دارد. این داستانها هم مربوط به دوران پیش از اسلام وهم مربوط به دوران پس از اسلام هستند. یکی از این داستانها مربوط به سنگی در قله کوه و در مجاورت قبر اسلامی « خواجه » است. این سنگ در شمال کوک زال و در فاصله سی دقیقه از آن قرار دارد. این سنگ در سکوی مربع شکلی به ارتفاع 15سانتی متر قرار دارد. هنوز هم این منطقه توسط زایرین مورد تقدیس و احترام است. به نظر می رسد که زرتشتیها که مذهب «کافر» خطاب می کنند به این منطقه اعتقاد داشته اند. زرتشتیها برای این کار خود نیاز به زمین خالی داشتند تا مراسمی ساده را انجام دهند. آنها این مکان را بارس من(bares man) می نامیدند. برای ذبح قربانی ، او را بر دوش می‏گرفتند و با شادی و هلهله و مراسم خاص به اینجا می آوردند. سپس به قربانی هفت بار می چرخیدند و این کار را در مقابل خورشید می کردند. سپس حیوان را برای کشتن کنار می گذاشتند. این کار در دوران بعدی نیز ادامه داشت. چنانکه زرتشتیان بعدی نیز کوه خواجه را برای همین کار انتخاب می کردند و برای آن تقدیس خاصی قایل بودند و در آنجا ساکن شدند. نخستین اسکان بصورت روستائیان ماهیگیر بود که بعدا تبدیل به قاقا شهر گردید. گویا سوشیانس دائما در دریاچه هامون نبوده است، بلکه سنتهای را در آنجا برپا می کردند. اما پس از آنکه نطفه سوشیانس در دریاچه هامون پدید آمد، کوه خواجه نیز مورد تقدیس زرتشتیان قرار گرفت. از آن زمان به بعد ، کوه خواجه موررد استقبال زائرین قرار گرفت و تا دوران پارتیها و ساسانیان اینگونه بود. در نهایت ، زرتشتیها همچنان به مراسم آتش قربانی خود ادامه دادند و در طول قرنها این قضیه مورد تداوم و استمرار قرار گرفت.

کوه اسطوره ای خواجه از دیدگاه سیاحان و باستان شناسان خارجی

جمشید داوطلب ,ساناز آذرسا
نخستین همایش ملی افتخارات سیستان ، سال : 2008 مقاله کنفرانسی

چکیده

از نقطه نظر نمایشی، بارزترین ویژگی طبیعی سیستان کوه خواجه است که قلة‌ آن روکشی از گدازة آتشفشانی دارد. از هر طرفی که شخص به سیستان نزدیک شود، این کوه را با قلة مسطح به قطر یک میل، ارتفاع کم و رنگ سیاه مشاهده خواهد کرد. از سطح نیزارها و آبی که دور تا دور کوه خواجه را گرفته تا شیب‌های تند دامنه تیرة کوه با روپوشی از رس سرخ تا ارتفاع 200 فوتی بالا می‌روند و در آنجا به پاشنة دیوارهای کوه از جنس بازالت آتشفشانی می‌رسد. خود این دیوارها هم بیش از 200 فوت ارتفاع دارند . رویة غیرمسطح قله از گدازة آتشفشانی بوده و پوشیده از تعداد کثیری مقبره‌های مرکب و گودالهای بزرگ است که شاید به عنوان مخازن آب یا منظور‌های دیگر به کار می رفته‌اند

تزیینات کوه خواجه _گواه اسطوره اوشیدا

جمشید داوطلب
نخستین همایش ملی افتخارات سیستان ، سال : 2008 مقاله کنفرانسی

چکیده

به نظر می رسد که نقاشی دیواری در دوران پارتیان روشی از که از غرب آمده بود پیروی کرده و توسعه زیادی یافته است . این نقاشی با گچبری در می‎آمیزد و قواعد خاص خود را بدان تحمیل می کند. قلم گچبر هنر پیکر سازی را تضعیف می کند و نقوشی را پدید می آورد که به شکل قلاب دوزی در می آید و شکلهای هندسی پیوسته تکرار می شوند . یکی از نقوش کاخ کوه خواجه که نمودار این روش نقاشی است، نقشهای کلیدی شکل یونانی و دایره های مماس و نقوش دندانه دار شرقی را در یک زمینه باریک پدیدار می سازد .

شنبه

یکشنبه

دوشنبه

سه شنبه

چهارشنبه

پنجشنبه

  •    شماره تماس:_
  •    شماره داخلی:_
  •    نمابر:_
  •   پست الکترونیک:jdavtalab@uoz.ac.ir